Vai trò ODF trong tủ MDF/IDF là kết cuối cáp quang và phân phối sợi: ở MDF, ODF nhận cáp từ ngoài vào tòa nhà; ở IDF, ODF nhận cáp trục lên từng tầng. ODF (hộp phối quang) ở hai đầu khác nhau về dung lượng và kiểu khay, nhưng cùng giữ mối hàn và đầu nối quang gọn, dễ quản lý. Bài dành cho kỹ sư thiết kế mạng tòa nhà và nhà thầu quy hoạch tủ MDF, IDF.
MDF, IDF và ODF liên hệ với nhau thế nào?
MDF (main distribution frame) là điểm nhận cáp từ bên ngoài vào tòa nhà. IDF (intermediate distribution frame) là điểm phân phối tới từng tầng hoặc khu vực. ODF là khối kết cuối cáp quang đặt trong tủ rack, có mặt ở cả MDF lẫn IDF.
Trong cách gọi của cáp có cấu trúc, MDF tương ứng gần đúng với phòng thiết bị và lối vào tòa nhà (ER, EF), còn IDF tương ứng gần đúng với phòng viễn thông tầng (TR). Đây là cách quy đổi thuật ngữ theo tài liệu tổng hợp thứ cấp, không phải định nghĩa trích từ văn bản chuẩn TIA, nên chỉ dùng để định vị, không dùng làm căn cứ nghiệm thu.
| Vị trí | Chức năng | Tương ứng gần đúng | Có ODF không |
|---|---|---|---|
| MDF | Nhận cáp từ ngoài vào, nối tới thiết bị lõi | ER, EF | Có, thường dung lượng lớn |
| IDF | Phân phối xuống tầng hoặc khu | TR | Có khi nhận cáp quang trục tầng |
| Backbone | Tuyến nối MDF với các IDF | Cáp trục | ODF ở hai đầu tuyến |
| Horizontal | Từ IDF tới ổ cắm người dùng | Cáp ngang | Thường là patch panel đồng |
Kiến thức nền về hộp phối quang được trình bày trong bài hộp phối quang ODF của TCNET, gồm cấu tạo và các loại.
Vai trò của ODF ở tủ MDF: ODF làm những việc gì?
Ở tủ MDF, ODF kết cuối cáp quang ngoài trời hoặc cáp cống đi vào tòa nhà bằng cách hàn nối pigtail, rồi đưa từng sợi ra adapter để đấu tới switch lõi bằng dây nhảy. Nhờ vậy cáp vào tòa nhà không phải cắm thẳng vào thiết bị. Các bước lắp hộp vào tủ xem bài hướng dẫn lắp đặt hộp phối quang ODF.
- Kết cuối cáp vào tòa nhà: sợi của cáp OSP (cáp ngoài trời) được hàn với pigtail trong khay hàn, đầu pigtail cắm vào adapter SC hoặc LC ở mặt trước.
- Tách sợi theo hướng: mỗi cặp sợi đi một hướng, ví dụ một cặp về IDF tầng 3, một cặp về IDF tầng 5, được đánh số tại ODF.
- Đấu chéo bằng dây nhảy: đổi tuyến chỉ cần đổi đầu dây nhảy ở mặt ODF, không đụng đến mối hàn.
- Bảo vệ mối hàn và bán kính uốn: khay giữ mối hàn cố định, sợi trần không bị kéo căng hay gập.
- Điểm đo kiểm và cô lập sự cố: rút dây nhảy khỏi adapter là tách được thiết bị khỏi tuyến để đo, thay vì phải lần theo cáp.
Nguyên tắc giữ bán kính uốn và cách tính suy hao tuyến được nêu trong các bài về bán kính uốn cáp quang và cách tính suy hao của cụm. Ngoài ra ODF là nơi tập trung đầu sợi, nên cần khóa tủ và kiểm soát người được mở, xem thêm cách khóa và kiểm soát truy cập ODF.
ODF ở tủ IDF khác gì ở MDF?
ODF ở tủ IDF thường nhỏ hơn, dung lượng 12FO hoặc 24FO, vì chỉ kết cuối cáp trục của một tầng hoặc khu. ODF ở MDF cần dung lượng và khả năng mở rộng cao hơn, thường 48FO hoặc 96FO. Số FO cụ thể phụ thuộc thiết kế từng công trình.

| Tiêu chí | ODF tại MDF | ODF tại IDF |
|---|---|---|
| Dung lượng thường gặp | 48FO, 96FO | 12FO, 24FO |
| Kiểu khay | Khay trượt khi thao tác nhiều | Khay trượt hoặc cố định tùy tần suất thao tác |
| Kiểu lắp | Gắn rack 19 inch | Gắn rack, hoặc treo tường cho tủ nhỏ |
| Lưu ý | Chừa chỗ mở rộng khi thêm tuyến | Chọn vừa đủ, tránh ODF quá lớn cho tủ nhỏ |
Công thức tính số sợi cho một ODF: số sợi = số tuyến × 2 sợi + sợi dự phòng. Ví dụ với giả định một tủ IDF nhận 5 tuyến, mỗi tuyến dùng 2 sợi và dự án chừa 2 sợi dự phòng, số sợi cần là 5 × 2 + 2 = 12, tương ứng ODF 12FO. Mức dự phòng là quyết định của từng dự án, bài không đưa tỉ lệ cố định.
Việc chọn khay thao tác nhiều hay ít được so sánh ở bài so sánh ODF khay trượt và khay cố định, còn tủ treo tường nhỏ thì xem thêm bài ODF wallmount SC/LC và khi nào nên đổi sang ODF rack.
Backbone nối MDF với IDF: loại sợi và bố trí ODF trong tủ rack
Backbone tòa nhà thường dùng sợi single-mode OS2 hoặc multimode OM3/OM4, chọn theo khoảng cách và tốc độ cần chạy. Khoảng cách tối đa tùy chuẩn ứng dụng và loại sợi, nên tra theo giao thức đang dùng. Thiết kế backbone chi tiết đã có ở hai bài riêng của cụm.

| Loại sợi | Phù hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| OS2 (single-mode) | Tuyến dài, cần chừa băng thông cho nâng cấp tốc độ | Không trộn với sợi multimode trên cùng một tuyến |
| OM3 (multimode) | Tuyến ngắn trong tòa nhà | Khoảng cách tối đa tra theo chuẩn của giao thức |
| OM4 (multimode) | Tuyến ngắn, cần băng thông cao hơn OM3 | Dây nhảy và adapter phải cùng loại sợi |
Cắm lẫn sợi single-mode và multimode trên cùng một tuyến gây suy hao lớn hoặc mất tín hiệu, nên đánh dấu loại sợi ở cả hai đầu ODF. Bốn nguyên tắc bố trí trong tủ rack 19 inch:
- Đặt ODF phía trên hoặc phía dưới nhóm switch, không xen giữa các switch.
- Tách dây nhảy quang khỏi cáp đồng, mỗi loại đi một bên của tủ.
- Dán nhãn hai đầu mỗi tuyến, ghi cùng một mã ở ODF tại MDF và ODF tại IDF.
- Giữ bán kính uốn khi đi dây nhảy từ ODF sang switch, không gập sát cạnh khay.
Cách xếp ODF, switch và PDU trong một tủ được hướng dẫn ở bài bố trí ODF cùng switch và PDU trong tủ rack.
Chọn ODF cho MDF/IDF theo quy mô tòa nhà
Với tòa nhà nhỏ, bắt đầu bằng ODF 12FO hoặc 24FO. Tòa nhiều tầng hoặc campus nhỏ dùng MDF 48FO và IDF 12/24FO cho mỗi tầng. Hệ thống lớn dùng MDF từ 96FO trở lên và tách ODF theo từng tuyến. Luôn chừa sợi và cổng dự phòng.
| Quy mô (ví dụ) | MDF | IDF |
|---|---|---|
| Nhỏ: 1 tòa, 1 MDF và 1 đến 2 IDF | ODF 12FO hoặc 24FO | ODF 12FO |
| Vừa: nhiều tầng hoặc campus nhỏ | ODF 48FO | ODF 12FO hoặc 24FO mỗi tầng |
| Lớn: nhiều tòa hoặc datacenter | ODF từ 96FO, tách theo tuyến | ODF 24FO hoặc lớn hơn tùy tuyến |
Các mốc quy mô ở trên chỉ là ví dụ minh họa, không phải tiêu chuẩn và không gắn với số tầng hay số tuyến cố định. Danh mục hộp phối quang ODF TCNET có các dung lượng 12FO, 24FO, 48FO, 96FO cùng nhiều kiểu lắp để chọn theo bảng này.
Câu hỏi thường gặp
MDF và IDF khác nhau ở đâu?
MDF là điểm nhận cáp từ ngoài vào tòa nhà và nối tới thiết bị lõi. IDF là điểm phân phối tới từng tầng hoặc khu vực. ODF có mặt ở cả hai nơi, nhưng ODF tại MDF thường dung lượng lớn hơn ODF tại IDF.
Tủ IDF có bắt buộc phải có ODF không?
Tủ IDF cần ODF khi nhận cáp quang trục tầng và phải kết cuối cáp đó. Nếu tầng chỉ dùng cáp đồng thì không có sợi quang để kết cuối và không cần ODF. Quyết định theo thiết kế của từng công trình.
ODF và patch panel quang khác gì?
ODF thường có khay hàn để kết cuối cáp bằng pigtail và giữ mối hàn. Patch panel quang chủ yếu là bảng adapter để cắm dây nhảy. Khi cần kết cuối cáp quang vào tòa nhà, chọn ODF.
Nên dùng ODF khay trượt hay khay cố định?
Khay trượt phù hợp nơi thao tác đấu nối thường xuyên vì rút khay ra để làm việc dễ hơn. Khay cố định phù hợp nơi ít thao tác và cần gọn. Chọn theo tần suất thao tác tại từng tủ.
