Cách dùng đai inox cố định cáp và măng xông trên cột

Cách dùng đai inox cố định cáp và măng xông trên cột gồm hai việc trong một chuyến lên cột: giữ cáp dọc thân cột bằng đai inox kèm khóa đai, rồi bắt măng xông cho cáp vào từ phía dưới. Điều kiện quan trọng nhất là đúng thứ tự và không siết đai bóp méo vỏ cáp, vì vỏ bẹp làm suy hao tăng. Bài dành cho đội thi công cáp quang treo cần làm được ngay.

Đai inox và măng xông dùng để làm gì trên tuyến cáp treo?

Đai inox kèm khóa đai dùng để cố định cáp hoặc phụ kiện vào cột. Măng xông bảo vệ mối nối quang (mối hàn) ngoài trời khỏi nước và bụi. Hai món này không thay thế kẹp néo, vốn dành cho cáp chịu lực kéo.

Quy trình tổng của cả tuyến, từ khoảng cột đến độ võng, nằm ở bài quy trình thi công cáp quang treo cột. Bài này chỉ làm phần đai inox và măng xông.

Cần mang vật tư và dụng cụ gì lên cột, số lượng bao nhiêu?

Mang đủ một lần để không phải leo xuống lấy thêm. Bảng dưới là ví dụ cho một cột, số lượng thực tế tính theo thiết kế dự án. Về thông số, chỉ có đai inox là có số liệu trên trang sản phẩm: inox 201, rộng 20 mm, dày 0,4 mm, cuộn 50 m.

Sản phẩm có trên site gồm đai inox 201 rộng 20 mm, dày 0,4 mm, cuộn 50 m và khóa đai inox 201 20 mm. Về măng xông, trang COMMSCOPE Fiber Optic End-closure 288234-1 mô tả sản phẩm bảo vệ mối hàn khỏi nước và bụi. Thông số chi tiết của măng xông cần đối chiếu datasheet hãng.

Cáp treo dùng làm ví dụ trên site là cáp quang treo kim loại TKL 16FO.

Cần lưu ý an toàn gì khi làm việc trên cột (điện, độ cao, mảnh sợi)?

Ba rủi ro chính trên cột là đường điện lực gần cột, rơi ngã từ trên cao và mảnh sợi quang vụn. Làm từng việc một và dừng ngay khi điều kiện không an toàn. Đọc cảnh báo dưới đây trước khi leo và nhắc lại cho cả đội đứng dưới đất.

Cảnh báo an toàn trên cột

• Không thi công gần đường dây điện lực khi chưa có biện pháp an toàn. Giữ khoảng cách an toàn theo quy định của đơn vị quản lý lưới điện, dùng dụng cụ cách điện.
• Đeo dây an toàn và mũ; thang hoặc điểm tựa phải cố định chắc trước khi leo.
• Gặp mưa, gió mạnh hoặc giông thì dừng, không làm tiếp.
• Tuyệt đối không nhìn trực tiếp vào đầu sợi đang phát tín hiệu hoặc đầu bút soi VFL đang bật.
• Mảnh sợi quang vụn rất sắc, gây thương tích: bỏ vào hộp kín, không vứt xuống đất.

Đặt đai và măng xông ở vị trí nào trên cột? (Bước 1–2)

Vị trí đai, độ cao măng xông và khoảng cách giữa các đai theo thiết kế dự án hoặc hướng dẫn của hãng, bài này không đưa con số chung. Việc của thợ là đi tuyến từ dây treo xuống cột, chừa vòng cáp dự phòng và đánh dấu vị trí trước khi siết.

1. Bước 1. Đi tuyến cáp từ dây treo xuống thân cột. Giữ bán kính cong, không bẻ gập ở chỗ chuyển hướng. Chừa một vòng cáp dự phòng (slack loop) phía dưới măng xông.
2. Bước 2. Đánh dấu vị trí. Dùng phấn đánh dấu vị trí từng đai và vị trí măng xông. Chọn độ cao măng xông vừa tầm tay thao tác nhưng không bị va chạm, theo thiết kế. Đừng để đai chạm vào vòng cáp dự phòng.

Về nguyên tắc uốn cáp, xem bán kính uốn tối thiểu của cáp quang. Khoảng cột, độ võng và kẹp néo không nằm trong bài này.

Cố định cáp lên cột bằng đai inox và khóa đai như thế nào? (Bước 3–5)

Luồn đai quanh cột và cáp, vào khóa đai, kéo căng bằng dụng cụ siết, bẻ gập lưỡi khóa, cắt phần thừa rồi bọc đầu đai sắc. Số vòng và lực siết theo hướng dẫn nhà sản xuất đai và khóa đai, bài này không nêu con số vì trang sản phẩm không ghi.

1. Bước 3. Lót đệm và luồn đai. Nếu có băng bảo vệ hoặc đệm cao su, lót giữa đai và vỏ cáp. Luồn đai quanh cột và cáp tại vị trí đã đánh dấu.
2. Bước 4. Vào khóa và kéo căng. Đưa đầu đai vào khóa đai, dùng dụng cụ siết kéo căng. Siết vừa phải: đai chỉ cần giữ cáp, không cần bóp cáp.
3. Bước 5. Bẻ lưỡi khóa, cắt thừa, bọc đầu. Bẻ gập lưỡi khóa, cắt phần đai thừa, rồi bọc đầu đai vừa cắt bằng băng bảo vệ.

Cảnh báo: siết quá chặt làm bẹp vỏ cáp, suy hao tăng, nhất là cáp ống lỏng. Đầu đai vừa cắt rất sắc, cứa tay và cứa cả vỏ cáp.

Đai inox giữ cáp dọc thân cột, còn lực kéo của tuyến do kẹp néo chịu. Phân biệt hai loại ở bài kẹp siết cáp chịu lực khác đai inox thế nào. Các phụ kiện treo khác xem thêm ở phụ kiện treo cáp quang ngoài trời.

Lắp măng xông lên cột và đưa cáp vào ra sao? (Bước 6–8)

Gắn bracket hoặc măng xông vào cột bằng đai, đưa cáp vào từ phía dưới hoặc theo hướng dẫn hãng, chừa vòng nhỏ giọt (drip loop) để nước không chảy theo cáp vào măng xông. Phần mở măng xông, làm kín và đóng nắp xem bài lắp măng xông ngoài trời.

1. Bước 6. Gắn bracket hoặc măng xông vào cột bằng đai. Cố định trước khi đưa cáp vào.
2. Bước 7. Đưa cáp vào từ phía dưới. Chừa drip loop trước cổng cáp. Siết kín cổng cáp bằng ron, keo hoặc ống co nhiệt theo hãng.
3. Bước 8. Sắp xếp sợi trong khay hàn. Không bẻ gập sợi dưới bán kính cong tối thiểu, rồi đóng nắp.

Hàn mối xem quy trình hàn cáp quang chuẩn kỹ thuật, làm kín và đóng nắp xem hướng dẫn lắp măng xông quang ngoài trời.

Kiểm tra kín nước và đo kiểm sau khi lắp gồm những gì?

Kiểm bằng mắt phần ron, nắp và cổng cáp, thử VFL để dò điểm gập, rồi đo suy hao bằng power meter hoặc OTDR trước và sau khi lắp. Kết quả đo so với link budget thiết kế của dự án, bài này không đưa ngưỡng dB chung.

Ghi kết quả vào bảng và chụp ảnh hiện trường. Cách tính link budget xem ở bài cách tính optical link budget. Thi công xong mà chưa đo là chưa xong.

Checklist nghiệm thu:

• Đai và khóa đai chắc, đầu đai đã cắt thừa và bọc.
• Vỏ cáp không bị bẹp tại điểm đai.
• Măng xông gắn chắc vào cột, cáp vào từ phía dưới.
• Có drip loop và vòng cáp dự phòng.
• Ron, nắp, cổng cáp kín, không có khe hở.
• Sợi trong khay hàn không bị gập.
• Đã đo trước và sau lắp, so với link budget thiết kế.
• Đã đánh dấu tuyến và chụp ảnh hiện trường.

Mẹo thực địa nào giúp làm trên cột dễ hơn tài liệu hãng?

Tài liệu hãng viết siết đai rất dễ, nhưng trên cột cao thì tay vướng, gió thổi và đồ rơi. Sáu mẹo dưới đây giải quyết đúng những chỗ đó. Đây là mẹo thao tác thông thường, không phải thông số hãng, nên đối chiếu với quy trình của đội trước khi áp dụng.

• Cắt đai sẵn dưới đất trước khi leo, vì cắt trên cao khó và dễ rơi đồ.
• Bọc đầu đai ngay sau khi cắt, vì đầu đai nhọn rạch cả găng tay.
• Quấn thêm vòng lót nếu cột bê tông tròn làm đai dễ xoay.
• Buộc dây tạm giữ măng xông khi chưa cố định, vì gió làm măng xông xoay.
• Dùng túi đồ nghề có dây để dụng cụ không rơi xuống người bên dưới.
• Làm vào buổi có nắng và tránh lúc ẩm khi mở măng xông.

Lỗi thi công thường gặp khi bắt đai inox và măng xông, cách khắc phục tại chỗ?

Bảy lỗi dưới đây hay gặp trên cột. Mỗi lỗi có dấu hiệu nhận ra và cách sửa ngay khi còn đứng trên cột. Sửa xong lỗi nào nhớ đo lại đoạn đó trước khi làm tiếp. Xem thêm 5 lỗi thi công cáp quang hay gặp.

Tóm lại, cách dùng đai inox cố định cáp và măng xông trên cột an toàn là siết vừa đủ, bắt măng xông cáp vào từ dưới và đo lại trước khi rời cột.

Câu hỏi thường gặp

Đai inox bản 20 mm dày 0,4 mm dùng để làm gì trên tuyến cáp treo?

Đai inox 201 rộng 20 mm, dày 0,4 mm, cuộn 50 m dùng để cố định cáp hoặc phụ kiện vào cột. Đây là các thông số trang sản phẩm TCNET ghi. Lực siết và số vòng theo hướng dẫn của nhà sản xuất đai.

Đai inox có thay được kẹp néo chịu lực không?

Không. Đai inox giữ cáp dọc thân cột, còn kẹp néo chịu lực kéo của tuyến cáp. Hai loại có vai trò khác nhau, xem bài kẹp siết cáp để phân biệt.

Khóa đai dùng khi nào và lắp thế nào?

Khóa đai dùng ở điểm hai đầu đai gặp nhau để khóa và giữ căng đai. Cách lắp theo hướng dẫn của nhà sản xuất khóa đai: vào khóa, kéo căng bằng dụng cụ siết, bẻ lưỡi khóa rồi cắt thừa.

Làm sao biết măng xông đã kín nước?

Kiểm bằng mắt ron, nắp và cổng cáp theo hướng dẫn của hãng, đảm bảo cáp vào từ phía dưới và có drip loop. Sau mưa đầu mùa nên kiểm lại. Quy trình làm kín đầy đủ nằm trong bài lắp măng xông ngoài trời.

Có cần đo lại tuyến sau khi đóng măng xông không?

Có. Đo suy hao trước và sau khi lắp bằng power meter hoặc OTDR, rồi so với link budget thiết kế của dự án. Chưa đo thì chưa thể kết luận tuyến đã đạt.