Măng xông quang chống sét là gì? Khi nào cần dùng

Măng xông quang chống sét là cách gọi phổ biến của các nhà cung cấp tại Việt Nam cho măng xông dùng với cáp OPGW, loại cáp quang kiêm dây chống sét trên đỉnh đường dây điện cao thế. Tên gọi dễ gây hiểu nhầm: măng xông chỉ bảo vệ mối hàn sợi quang, không phải bộ chống sét. Bài giúp phân biệt với măng xông thường và biết công trình nào cần.

Măng xông quang chống sét là gì?

Theo cách gọi phổ biến của nhà cung cấp tại Việt Nam, “măng xông quang chống sét” tương đương “măng xông OPGW”: hộp nối mối hàn dành cho cáp OPGW. Hộp này bảo vệ mối hàn sợi quang, không phải thiết bị dẫn hay chặn sét. Tại TCNET, nhóm này hiện có sản phẩm măng xông quang OPGW chống sét (mã OPGW-CS).

OPGW (Optical Ground Wire, cáp quang kiêm dây nối đất) là loại cáp đặt trên đỉnh cột hoặc tháp đường dây truyền tải điện. Cáp này vừa đóng vai dây chống sét, bảo vệ đường dây, vừa chứa sợi quang bên trong. Chuẩn cáp OPGW có IEC 60794-4-10 (họ tiêu chuẩn cho cáp OPGW) và IEEE 1138. Mối hàn là điểm hai sợi quang được nối với nhau (splice); khi cần nối hoặc phân nhánh sợi của cáp OPGW, mối hàn được đặt trong măng xông.

Điểm cần nhớ: chữ “chống sét” mô tả công trình sử dụng (cáp OPGW), không mô tả một thiết bị dẫn sét riêng nằm trong măng xông. Cách gọi này lấy từ các trang nhà cung cấp trong nước, chưa phải thuật ngữ trong tiêu chuẩn.

Măng xông chống sét (OPGW) khác măng xông quang thông thường ở điểm nào?

Khác nhau chủ yếu ở loại cáp đi kèm và nơi lắp. Măng xông OPGW dùng cho cáp OPGW trên cột hoặc tháp đường dây điện; măng xông thông thường dùng cho tuyến cáp treo, cáp chôn ngầm và FTTH. Cả hai cùng nhiệm vụ cốt lõi là bảo vệ mối hàn khỏi nước, bụi và lực kéo.

Bảng không so sánh thông số cụ thể của sản phẩm TCNET vì trang sản phẩm chưa công bố các số đó. Cách chọn măng xông thông thường theo số sợi và môi trường xem bài cách chọn măng xông quang theo số sợi và môi trường lắp đặt.

Các nhóm măng xông quang trong danh mục TCNET phân loại thế nào?

Danh mục măng xông quang của TCNET chia theo kiểu lắp và công trình: nằm ngang, mũ chụp (dome), mini FTTH và nhóm chống sét (OPGW). Nên xác định công trình có dùng cáp OPGW hay không trước, rồi mới chọn theo cấu hình cụ thể.

Phân loại trên theo menu danh mục của TCNET (kiểm 26/10/2026). Xem tổng thể tại danh mục măng xông quang, riêng nhóm này tại măng xông quang chống sét. Số sợi và cấp bảo vệ sẽ được nêu ở bài về thông số măng xông khi bài đó được đăng.

Khi nào cần dùng măng xông chống sét?

Cần khi tuyến dùng cáp OPGW trên đường dây truyền tải điện và có nhu cầu nối hoặc phân nhánh sợi quang của cáp đó. Tuyến FTTH, cáp treo hoặc cáp cống và chôn ngầm thông thường không cần, chỉ cần măng xông thường.

Cáp quang có thành phần kim loại cần biện pháp nối đất và bảo vệ sét theo hướng dẫn của nhà sản xuất cáp, măng xông và đơn vị quản lý đường dây. Về tiêu chuẩn, khuyến nghị tham chiếu ITU-T K.47 (05/2012), chuẩn đã gộp nội dung của ITU-T K.25 “Lightning protection of optical fibre cables”. Bài này chỉ dẫn tên chuẩn, không trích điều khoản hay giá trị nối đất cụ thể.

Trước khi mua măng xông OPGW cần hỏi nhà cung cấp những gì?

Cần hỏi loại và đường kính cáp OPGW, số sợi cần chứa, vật liệu vỏ và khung, cấp kín nước, cách cố định lên cột hoặc tháp, cách nối đất khung theo đơn vị quản lý đường dây và tài liệu hoặc chứng nhận của hãng.

• Loại và đường kính cáp OPGW cần ghép.
• Số sợi quang cần chứa trong măng xông.
• Vật liệu vỏ và khung.
• Chuẩn kín nước (cấp IP) và cách làm kín mối cáp.
• Cách cố định lên cột hoặc tháp.
• Cách nối đất khung theo yêu cầu của đơn vị quản lý đường dây.
• Tài liệu, chứng nhận và datasheet của hãng.

Trang sản phẩm măng xông quang OPGW chống sét của TCNET hiện chưa nêu các thông số này. Liên hệ hotline 028.6285.0999 để lấy datasheet trước khi đặt hàng. Giá và chính sách bảo hành lấy theo báo giá của TCNET, không suy từ bài này.

Hiểu lầm hay gặp về măng xông chống sét

Ba ngộ nhận phổ biến: lắp măng xông chống sét là tuyến hết bị sét; mọi tuyến cáp ngoài trời đều cần; chống sét thay cho làm kín. Cả ba đều sai, mỗi ngộ nhận kèm sự thật tương ứng ngay bên dưới.

Ngộ nhận 1: Lắp măng xông chống sét là tuyến hết bị sét

Sự thật: măng xông bảo vệ mối hàn. Khả năng chống sét thuộc về dây OPGW và hệ nối đất của đường dây. Không nên coi măng xông là biện pháp chống sét của cả tuyến.

Ngộ nhận 2: Mọi tuyến cáp ngoài trời đều cần măng xông chống sét

Sự thật: chỉ tuyến dùng cáp OPGW trên đường dây điện mới cần. Tuyến cáp treo hay cáp cống thông thường dùng măng xông thường, xem bài hướng dẫn lắp đặt măng xông quang ngoài trời và làm kín.

Ngộ nhận 3: Đã chống sét thì không cần làm kín

Sự thật: mối hàn trong cáp OPGW vẫn cần được làm kín khỏi nước và bụi như mọi mối hàn quang ngoài trời.

Tóm lại, măng xông quang chống sét là măng xông dành cho cáp OPGW trên đường dây điện cao thế: nó bảo vệ mối hàn sợi quang chứ không thay thiết bị chống sét. Tuyến không dùng cáp OPGW thì chọn măng xông quang thông thường.

Câu hỏi thường gặp

Măng xông chống sét có chống được sét đánh trực tiếp không?

Không nên hiểu như vậy. Măng xông bảo vệ mối hàn sợi quang trong hộp nối; chống sét là chức năng của cáp OPGW và hệ nối đất của đường dây điện. Chi tiết cần xem hướng dẫn của nhà sản xuất cáp và đơn vị quản lý đường dây.

Tuyến FTTH có cần măng xông chống sét không?

Không. Tuyến FTTH không dùng cáp OPGW nên chỉ cần măng xông thông thường như mini FTTH, dome hoặc nằm ngang. Loại cụ thể chọn theo số sợi và môi trường lắp, xem bài hướng dẫn chọn măng xông quang.

OPGW là gì, khác ADSS thế nào?

OPGW là cáp quang kiêm dây chống sét đặt trên đỉnh đường dây điện cao thế. ADSS (All-Dielectric Self-Supporting) là cáp tự treo toàn điện môi, không có thành phần kim loại nên không làm vai trò dây chống sét.

Mua măng xông OPGW ở TCNET cần cung cấp thông tin gì?

Nên chuẩn bị loại và đường kính cáp OPGW, số sợi cần chứa, vị trí lắp (cột hay tháp) và yêu cầu của đơn vị quản lý đường dây. Liên hệ hotline 028.6285.0999 để TCNET gửi datasheet và báo giá.