Phân biệt pigtail 12 màu, màu vàng và bó mềm bắt đầu từ một ý: ba tên gọi này không nói về loại sợi, vì cả ba nhóm đều nằm trong danh mục pigtail singlemode của TCNET. Pigtail 12 màu là bộ 12 sợi mỗi sợi một màu theo bảng TIA-598 để hàn cho cáp nhiều sợi; pigtail màu vàng mang màu quy ước của sợi singlemode; còn bó mềm là tên một nhóm sản phẩm của TCNET, cấu tạo cụ thể cần xem trên trang sản phẩm. Bài viết dành cho kỹ thuật viên và nhà thầu cần chọn đúng loại trước khi mua vật tư hàn ODF. Phần dưới có bảng so sánh ba loại, bảng 12 màu, cách chọn theo số sợi cáp và điểm yếu của từng loại.
Phân biệt pigtail 12 màu, màu vàng và bó mềm: khác nhau ở điểm nào?
Pigtail 12 màu gồm 12 sợi, mỗi sợi một màu theo TIA-598, dùng cho cáp 12 sợi trở lên. Pigtail màu vàng là sợi mang màu quy ước của singlemode, hợp với điểm hàn ít sợi. Pigtail bó mềm là tên nhóm sản phẩm của TCNET, cấu tạo cụ thể xem trên trang sản phẩm hoặc hỏi TCNET. Hai nhóm đầu khác nhau ở cách nhận dạng sợi bằng màu.

| Loại | Cách nhận dạng | Thường dùng khi | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
| 12 màu | Mỗi sợi một màu theo thứ tự TIA-598, từ xanh dương đến xanh ngọc | Hàn cáp 12 sợi hoặc 24 sợi vào ODF, cần truy vết từng sợi | Chỉ có 12 màu, cáp trên 12 sợi vẫn phải dán nhãn thêm |
| Màu vàng | Một màu vàng cho mọi sợi | Hàn lẻ vài sợi, thuê bao hoặc điểm đấu nhỏ | Mọi sợi giống nhau, không phân biệt được nếu không có nhãn |
| Bó mềm | Theo mô tả trên trang sản phẩm TCNET | Hỏi TCNET theo số sợi cáp và loại ODF | Không có định nghĩa chuẩn cho tên gọi, phải xem cấu tạo từng model |
Ba nhóm trên nằm trong danh mục con của dây nối quang pigtail singlemode của TCNET. Chuẩn mài APC hay UPC, loại connector SC hay LC và độ dài là những lựa chọn độc lập với ba nhóm này, bạn vẫn phải chốt riêng cho từng công trình.
Pigtail 12 màu là gì và dùng cho cáp nào?
Pigtail 12 màu là bộ gồm 12 pigtail, mỗi sợi một màu theo thứ tự TIA-598: xanh dương, cam, xanh lá, nâu, xám, trắng, đỏ, đen, vàng, tím, hồng, xanh ngọc. Bộ này dành cho cáp 12 sợi, để màu pigtail khớp với màu sợi cáp khi hàn.
CommScope bán dạng này dưới tên “12 color kit”: pigtail singlemode G.657.A1, một đầu SC/APC vỏ đầu nối xanh lá, đầu kia để trần, đường kính 0,9 mm, dài 1,5 m, đủ 12 sợi trong một gói. Danh mục dây nối quang pigtail singlemode 12 màu của TCNET là nhóm tương ứng. Bảng dưới là thứ tự màu theo TIA-598 do Brady và Hexatronic tổng hợp.
| Vị trí | Màu | Vị trí | Màu |
|---|---|---|---|
| 1 | Xanh dương (Blue) | 7 | Đỏ (Red) |
| 2 | Cam (Orange) | 8 | Đen (Black) |
| 3 | Xanh lá (Green) | 9 | Vàng (Yellow) |
| 4 | Nâu (Brown) | 10 | Tím (Violet) |
| 5 | Xám (Slate) | 11 | Hồng (Rose) |
| 6 | Trắng (White) | 12 | Xanh ngọc (Aqua) |
Với cáp có hơn 12 sợi, Brady nêu rằng dãy 12 màu được lặp lại và mỗi nhóm có thêm dấu phân biệt như vạch. Pigtail trong bộ 12 màu không có dấu này, nên khi hàn cáp 24 sợi phải dán nhãn cho nhóm sợi 13 đến 24. Cách chọn ODF theo số sợi nằm ở bài chọn ODF theo số core.
Pigtail màu vàng là màu vỏ singlemode hay màu sợi số 9?
Hai ý nghĩa trùng tên nhưng khác bản chất. Màu vàng là màu vỏ cáp quy ước cho singlemode OS1 và OS2 trong TIA-598, đồng thời là màu của sợi số 9 trong bảng 12 màu. Pigtail 0,9 mm màu vàng nên được hiểu là sợi một màu, không phải bằng chứng về loại sợi.
Brady ghi rõ vỏ cáp vàng dành cho singlemode OS1 và OS2, cam cho multimode OM1 và OM2, xanh ngọc cho OM3 và OM4. Trong khi đó màu từng sợi trong cáp chỉ để định vị sợi theo số thứ tự. Vì thế một pigtail vàng đặt cạnh pigtail xanh dương không có nghĩa một là singlemode, một là multimode: loại sợi phải đọc từ nhãn sản phẩm, như pigtail singlemode hay multimode, và từ cấp sợi (G.652.D hoặc G.657) ghi trên bao bì.
Với mục đích gọi tên danh mục, dây nối quang pigtail singlemode màu vàng phù hợp khi bạn hàn một vài sợi và đã có cách đánh dấu riêng. Vì màu vàng cũng là màu vỏ quy ước của singlemode, nên cần để riêng khỏi pigtail multimode khi lưu kho.
Pigtail bó mềm là gì và cần hỏi gì trước khi chọn?
Pigtail bó mềm là tên một nhóm sản phẩm pigtail singlemode trong danh mục của TCNET. Các tài liệu chuẩn và datasheet hãng dùng trong bài (TIA-598 qua Brady, Hexatronic, CommScope) không định nghĩa thuật ngữ “bó mềm”, nên bài không suy đoán cấu tạo của nhóm này. Quý khách xem trang sản phẩm hoặc liên hệ TCNET để biết cấu tạo cụ thể.
Khác với “12 màu” và “màu vàng”, vốn mô tả màu sợi và có thể đối chiếu với bảng màu TIA-598, “bó mềm” là cách gọi thương mại. Vì vậy cách an toàn là hỏi đủ thông tin trước khi đặt hàng, giống như với mọi pigtail khác: số sợi trong một sản phẩm, đường kính sợi, loại sợi (G.652.D hay G.657), loại connector SC hay LC, chuẩn mài APC hay UPC, độ dài và màu từng sợi. Với những thông tin này, kỹ thuật viên so được với số sợi cáp cần hàn, kích thước khay hàn và adapter trên ODF.
Danh mục dây nối quang pigtail singlemode bó mềm là nơi xem mô tả từng model của TCNET. Nếu trang sản phẩm chưa ghi đủ các mục trên, gửi số sợi cáp và loại ODF đang dùng để kỹ thuật viên TCNET tư vấn model phù hợp.
Chọn pigtail 12 màu, màu vàng hay bó mềm theo công trình thế nào?
Chọn theo số sợi cáp phải hàn: cáp 12 sợi dùng một bộ 12 màu, cáp 24 sợi dùng hai bộ và dán nhãn nhóm thứ hai, điểm hàn 1 đến 4 sợi dùng pigtail màu vàng. Muốn dùng nhóm bó mềm thì hỏi TCNET cấu tạo trước khi chốt.
| Tình huống | Nên chọn | Lý do | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| ODF 12 cổng, cáp 12 sợi | Một bộ 12 màu | Màu pigtail khớp màu sợi cáp | Kiểm tra cáp có theo bảng TIA-598 không |
| ODF 24 cổng, cáp 24 sợi | Hai bộ 12 màu | Đủ 24 pigtail | Nhóm 13 đến 24 trùng màu nhóm 1 đến 12, phải dán nhãn |
| Hộp thuê bao 1 đến 4 sợi | Màu vàng | Chỉ cần vài sợi, không cần bộ màu | Gắn nhãn từng sợi ngay khi hàn |
| Đã quen dùng nhóm bó mềm của TCNET | Bó mềm | Theo mô tả trên trang sản phẩm | Xác nhận số sợi, loại sợi, connector và độ dài với TCNET |
Chuẩn mài và connector phải khớp với adapter trên ODF. Phần kiến thức này đã có ở bài connector APC và UPC.
Điểm yếu của từng loại pigtail là gì?
Pigtail 12 màu yếu ở số màu giới hạn và thứ tự phải nhớ; pigtail màu vàng yếu ở chỗ mọi sợi giống nhau; pigtail bó mềm là tên thương mại, phải xác nhận cấu tạo trước khi đặt. Không loại nào tự bảo đảm đúng loại sợi.
- 12 màu: thứ tự màu theo TIA-598 không phải chuẩn duy nhất. Brady lưu ý châu Âu, châu Á và Nam Mỹ có thể dùng chuẩn khu vực khác (CENELEC EN 50173, IEC 60304, ABNT NBR 14703), nên cáp nhập có thể không theo dãy màu này.
- Màu vàng: khi hàn nhiều sợi cùng màu vào một ODF, sai một mối là khó truy vết. Chỉ nên dùng khi có nhãn.
- Bó mềm: tên gọi không có định nghĩa trong chuẩn, nên không suy cấu tạo từ tên; số sợi, loại sợi, connector và độ dài phải được xác nhận trên trang sản phẩm hoặc với TCNET trước khi mua.
Những sai lầm thường gặp khi chọn pigtail singlemode
Bốn sai lầm hay gặp là: coi màu sợi là loại sợi, trộn pigtail APC với adapter UPC, hàn theo thứ tự màu mà không kiểm tra màu thật của cáp, và quên dán nhãn nhóm thứ hai khi hàn cáp trên 12 sợi.
- Coi màu là loại sợi. Màu sợi trong cáp chỉ là vị trí; loại sợi do nhãn và cấp sợi quyết định, xem bài cáp quang single mode chuẩn G.652, G.655 và G.657.
- Trộn APC với UPC. Thân đầu nối xanh lá là APC, xanh dương là UPC theo quy ước singlemode mà Brady nêu; cắm lẫn làm hỏng mặt đầu sợi.
- Tin vào dãy màu mặc định. Đọc datasheet cáp trước khi ghép màu pigtail với màu sợi cáp.
- Hàn xong không ghi nhãn. Với cáp trên 12 sợi, hai pigtail cùng màu ở hai nhóm khác nhau rất dễ nhầm sau vài tháng.
Khi nào không nên mua pigtail 12 màu, màu vàng hay bó mềm?
Khi chỉ có một đến hai điểm đấu nối thì không cần mua cả bộ pigtail để hàn; có thể dùng connector bấm nhanh tại hiện trường. Khi cáp đã có connector sẵn hoặc đã đi dây nhảy trực tiếp thì pigtail không còn cần thiết.
Với vài điểm đấu nhỏ, bấm connector tại chỗ nhanh hơn hàn pigtail, nhưng suy hao phụ thuộc loại connector và tay nghề nên cần đo kiểm sau khi bấm; thao tác chi tiết nằm ở bài hướng dẫn bấm fast connector quang. Với ODF cố định nhiều sợi, hàn pigtail là cách làm phổ biến hơn.
Câu hỏi thường gặp
Pigtail 12 màu có phải pigtail singlemode không?
Trong danh mục TCNET, nhóm 12 màu nằm dưới pigtail singlemode. Tuy vậy, “12 màu” tự nó chỉ là mã màu từng sợi theo TIA-598, không nói lên loại sợi; loại sợi phải đọc trên nhãn sản phẩm. Với cáp multimode, dùng nhóm dây nối quang pigtail multimode đúng chuẩn OM của cáp.
Pigtail màu vàng khác pigtail 12 màu ở điểm nào?
Pigtail màu vàng chỉ có một màu cho mọi sợi, còn pigtail 12 màu có 12 màu khác nhau để nhận dạng từng sợi trong cáp nhiều sợi.
Cáp 24 sợi cần mua mấy bộ pigtail 12 màu?
Hai bộ. Nhóm sợi 13 đến 24 lặp lại 12 màu, nên cần dán nhãn phân biệt với nhóm 1 đến 12.
Pigtail bó mềm có hàn được như pigtail thường không?
Mối hàn pigtail nói chung là hàn nóng chảy một sợi của cáp với một sợi pigtail. Cấu tạo của nhóm bó mềm cần xem trên trang sản phẩm hoặc hỏi TCNET trước khi thi công; thao tác đưa mối hàn vào khay nằm ở hướng dẫn đấu nối ODF.
Làm sao biết cáp của tôi theo dãy màu nào?
Đọc datasheet của nhà sản xuất cáp. Dãy TIA-598 là phổ biến nhất nhưng không phải duy nhất, và ODF hay cáp nhập khẩu có thể theo chuẩn khu vực khác.
