XGS-PON ONU stick là gì? Đó là thiết bị đầu cuối quang (ONU, hay ONT) thu nhỏ trong vỏ SFP+, gồm bộ thu phát quang và chip MAC của XGS-PON theo ITU-T G.9807.1, cắm vào khe SFP+ của router hoặc switch để nối thẳng vào mạng PON 10 Gbps đối xứng, không cần ONT rời. Module SFP GPON ONU stick làm việc tương tự nhưng theo chuẩn GPON, tốc độ 2,488 Gbps xuống và 1,244 Gbps lên. Điều kiện quan trọng nhất: ONU chỉ vào mạng khi OLT (thiết bị đầu nhà mạng) nhận ra nó qua số serial (và mật khẩu nếu mạng yêu cầu), nên có thay được modem nhà mạng hay không là do nhà mạng cho phép, không phải do module quyết định. Bài dành cho kỹ sư và nhà thầu đang cân nhắc dùng stick; có bảng thông số, bảng cắm được hay không, lỗi hay gặp và khuyến nghị theo quy mô.
XGS-PON ONU stick là gì?
XGS-PON ONU stick là module SFP+ tích hợp sẵn chip ONU: một đầu cắm vào khe SFP+ của thiết bị chủ, đầu kia là đầu nối quang SC nối với sợi PON. Module nhận lệnh quản lý từ OLT qua giao thức OMCI và làm cầu nối lớp 2 giữa mạng PON và cổng Ethernet 10G của thiết bị chủ.
Trang sản phẩm Wintop mô tả loại module này là ONT dạng SFP+ có bộ thu phát quang tới 10 Gbit/s và chức năng lớp 2, cắm vào khe SFP chuẩn, lấy điện từ thiết bị chủ nên không cần nguồn riêng, quản lý từ OLT qua ITU-T G.988 (OMCI). Datasheet stick XGS-PON của FS tả tương tự: module tuân thủ ITU-T G.9807.1, tích hợp MAC XGS-PON và ngăn xếp OMCI, thay thế module SFP+ Ethernet trong cổng của gateway, switch hay router.
Vì chỉ làm chức năng lớp 2, stick không thay được router: định tuyến, cấp địa chỉ và Wi-Fi vẫn do thiết bị chủ đảm nhiệm. Muốn hiểu mạng PON phía sau, xem kiến trúc mạng quang PON.
Module SFP GPON và XGS-PON gồm những loại nào?
Module PON có hai nhóm. Nhóm OLT lắp ở đầu nhà mạng, phát 1490 nm (GPON) hoặc 1577 nm (XGS-PON). Nhóm ONU stick lắp ở phía khách hàng, phát 1310 nm (GPON) hoặc 1270 nm (XGS-PON) và có thêm chip MAC. Hai nhóm hoạt động theo cặp, không dùng thay cho nhau.

| Loại module (số liệu datasheet FS làm ví dụ) | Đặt ở đâu | Tốc độ xuống / lên | Bước sóng phát / thu | Công suất phát / độ nhạy thu |
|---|---|---|---|---|
| GPON OLT SFP | Cổng PON của OLT | 2,5 Gbps phát / 1,25 Gbps thu | 1490 nm / 1310 nm | 1,5 đến 5 dBm / dưới −28 dBm |
| GPON ONU stick | Khe SFP của thiết bị khách | 2,488 Gbps xuống / 1,244 Gbps lên | 1310 nm / 1490 nm | 0,5 đến 5 dBm / −28 dBm |
| XGS-PON OLT SFP+ | Cổng PON của OLT | 9,953 Gbps hai chiều | 1577 nm / 1270 nm | 2 đến 5 dBm / dưới −26 dBm |
| XGS-PON ONU stick | Khe SFP+ của thiết bị khách | 9,953 Gbps hai chiều | 1270 nm / 1577 nm | 4 đến 9 dBm / dưới −28,5 dBm |
Số liệu bảng lấy từ datasheet FS để minh họa đặc tính của từng loại, không phải thông số của mã TCNET. Datasheet FS cho stick GPON còn ghi quỹ suy hao 28 dB (lớp B+ theo ITU-T G.984.2), công suất tiêu thụ 2 W; stick XGS-PON ghi dưới 2,1 W, nhiệt độ vỏ −40 đến 85 °C. Thông số mã cụ thể của TCNET xem trên trang sản phẩm.
TCNET có nhóm module quang điện gpon của Wintop; khi chọn, xác định trước module cần đặt phía OLT hay phía ONU.
Module GPON và XGS-PON có dùng thay cho nhau được không?
Không. GPON dùng 1490 nm xuống và 1310 nm lên, XGS-PON dùng 1577 nm xuống và 1270 nm lên, tốc độ khác nhau, nên ONU GPON không vào được cổng XGS-PON của OLT và ngược lại. Chỉ OLT loại combo XGS-PON và GPON mới phục vụ được cả hai.
Datasheet PON của FS có loại module OLT combo XGS-PON và GPON, phát cùng lúc 1577 nm và 1490 nm, thu 1270 nm và 1310 nm. Đây là module phía OLT; phía khách vẫn phải chọn ONU theo chuẩn mà mạng đang chạy. So sánh chi tiết hai công nghệ, cả khoảng cách lẫn lộ trình nâng cấp, nằm ở bài so sánh công nghệ GPON và XGS-PON.
Thay modem nhà mạng bằng ONU stick được không?
Về kỹ thuật, ONU stick làm đúng vai trò ONT, nhưng nó chỉ hoạt động khi OLT của nhà mạng nhận diện được nó. Theo DrayTek UK, nhà mạng thường chỉ cấp phép cho ONU mà họ nhận diện được, nên việc khách có được tự thay thiết bị hay không do từng nhà mạng quyết định.

DrayTek UK mô tả cách ONU vào mạng GPON: khi cắm sợi hoặc khởi động lại, ONU đi qua các trạng thái từ O1 đến O5, trong đó có bước đăng ký số serial; ONU gửi serial và có thể gửi cả mật khẩu cho OLT qua tin nhắn PLOAM, OLT nhận ra thì cấp ONU-ID và các ALLOC-ID cho dịch vụ. DrayTek ghi nhà mạng thường chỉ cho phép ONU đã nhận diện, mỗi tài khoản chỉ đăng ký một ONU và việc thay thiết bị có thể yêu cầu đăng ký lại.
Từ đó có ba điều thực tế. Thứ nhất, stick không tự biến thành thiết bị hợp lệ: nó vẫn phải được OLT chấp nhận. Thứ hai, dịch vụ nhà mạng cấp thêm như truyền hình hay thoại chạy trong các container riêng trên ONU, nên thiết bị thay thế cũng cần được nhà mạng cấu hình các dịch vụ đó. Thứ ba, TCNET không hướng dẫn cách vượt cơ chế xác thực của nhà mạng. Nếu muốn dùng stick trên đường truyền nhà mạng, hãy hỏi nhà mạng bằng văn bản về việc họ có hỗ trợ thiết bị ONU của khách hay không.
Khi bạn tự vận hành OLT, ví dụ mạng PON riêng cho tòa nhà, khu công nghiệp hay campus, thì việc cấp phép ONU nằm trong tay bạn và stick là lựa chọn gọn, dùng được trên router hoặc switch có khe SFP+. Quỹ suy hao và bố trí bộ chia của mạng riêng nên tính theo cách lắp đặt bộ chia quang splitter PLC.
Bảng tương thích: ONU stick cắm vào đâu và nối với gì?
ONU stick cần ba điều kiện khớp nhau: cổng host đúng dạng và đủ công suất, chuẩn PON đúng với OLT, và đầu nối đúng loại mài. Thiếu một điều kiện thì module không lên hoặc làm hỏng đầu nối.

| Thành phần | Kết hợp | Kết quả |
|---|---|---|
| Khe SFP+ 10G của router hoặc switch | XGS-PON ONU stick | Dùng được nếu host nhận module, cấp đủ công suất (datasheet FS ghi stick XGS-PON dưới 2,1 W, trong khi Cisco thiết kế cổng SFP+/SFP28 của hãng cho module tối đa 1,5 W) và tản nhiệt tốt. |
| Khe SFP 1G | XGS-PON ONU stick | Không phù hợp: stick là module SFP+ 10G, cổng 1G không có làn 10G. |
| Cổng GPON của OLT | XGS-PON ONU stick | Không lên: khác bước sóng và tốc độ. |
| Cổng XGS-PON của OLT | GPON ONU stick | Không lên: khác bước sóng và tốc độ. |
| OLT combo XGS-PON và GPON | Một trong hai ONU stick | Lên được nếu ONU được cấp phép trên OLT. |
| Đầu nối SC/APC của stick | Dây nhảy hoặc ODF mài UPC | Không cắm chéo: làm hỏng mặt ferrule và suy hao lớn. Trang Wintop ghi stick XGS-PON của hãng dùng SC/APC; datasheet PON của FS có cả module XGS-PON dùng SC/UPC, nên phải đọc loại đầu nối trên từng mã. |
Phân biệt đầu nối APC và UPC xem ở bài connector APC và UPC, vì cắm lẫn hai loại là lỗi nhà thầu hay gặp trên tuyến PON.
Phối sai module SFP GPON và XGS-PON gây lỗi gì, nhận biết thế nào?
Phối sai module PON thường làm ONU không lên hoặc lên chập chờn; riêng cắm chéo đầu nối APC với UPC còn có thể làm hỏng mặt ferrule. Dưới đây là các lỗi hay gặp.

| Lỗi phối sai | Hậu quả | Dấu hiệu |
|---|---|---|
| Nhầm stick GPON với stick XGS-PON | Khác bước sóng và tốc độ nên không đồng bộ với OLT | Không có tín hiệu thu hợp lệ, ONU không bao giờ lên |
| ONU chưa được OLT cấp phép | ONU thường dừng ở bước đăng ký serial, không vào trạng thái hoạt động | Có ánh sáng nhưng không có dịch vụ; cần nhà mạng hoặc quản trị OLT xử lý |
| Host cấp không đủ công suất cho module | Module có thể không được nhận hoặc hoạt động không ổn định | Cổng báo không nhận module hoặc link chập chờn; đối chiếu với công suất module |
| Cắm chéo SC/APC với SC/UPC | Hỏng mặt ferrule, suy hao lớn | Công suất thu thấp bất thường; vệ sinh theo cách vệ sinh connector quang |
| Công suất thu ngoài ngưỡng | Quá yếu (dưới độ nhạy) hoặc quá mạnh (trên ngưỡng quá tải) | Đọc công suất thu trong DDM của module |
| Thiết bị chủ nóng, bí khí | Nhiệt độ vỏ vượt giới hạn datasheet (đến 85 °C theo datasheet FS) | Link rớt khi nhiệt tăng; kiểm lưu thông khí quanh khe |
Datasheet FS ghi cả hai stick hỗ trợ DDM theo SFF-8472, nên có thể đọc công suất thu ngay trên thiết bị chủ; cách đọc từng chỉ số có ở bài cách đọc thông số DDM trên SFP.
Chọn ONU stick GPON và XGS-PON theo quy mô hệ thống thế nào?
Quy mô quyết định ai nắm quyền cấp phép ONU: nếu OLT là của nhà mạng, quyền ở nhà mạng; nếu OLT là của bạn, quyền ở bạn. Với nhu cầu thật sự cần 10G đối xứng, XGS-PON ONU stick cần host SFP+ có công suất và khả năng tản nhiệt phù hợp.

Hộ gia đình và văn phòng nhỏ dùng mạng nhà mạng: dùng ONT nhà mạng cấp. Chỉ cân nhắc stick khi nhà mạng xác nhận bằng văn bản là hỗ trợ thiết bị khách và đã đăng ký thiết bị đó.
Doanh nghiệp, tòa nhà hoặc khu công nghiệp có PON riêng: chọn stick đúng chuẩn của OLT (GPON hay XGS-PON), ví dụ dòng module XGSPON ONU stick 10G Wintop; kiểm công suất khe SFP+ của router hoặc switch, chạy thử một module trước khi mua loạt. Ghi lại serial của từng ONU để cấp phép trên OLT.
Dự án FTTH hoặc nhà mạng nhỏ: kiểm tương thích module với đúng dòng OLT, tính quỹ suy hao toàn tuyến gồm bộ chia, và dùng OLT combo nếu cần chạy song song hai chuẩn. Gửi mã OLT, loại ONU và sơ đồ ODN cho TCNET để được kiểm tra; hotline 028.6285.0999.
Câu hỏi thường gặp
ONU stick có thay được modem Wi-Fi không?
Không. Stick chỉ làm chức năng ONU ở lớp 2, giống ONT bỏ phần router. Muốn có Wi-Fi, định tuyến hay cấp địa chỉ, vẫn cần router hoặc thiết bị chủ có khe SFP+.
XGS-PON ONU stick có chạy trên mạng GPON không?
Không. GPON phát 1490 nm xuống, thu 1310 nm lên, còn XGS-PON dùng 1577 nm xuống, 1270 nm lên. Hai chuẩn khác bước sóng và tốc độ nên ONU XGS-PON không đồng bộ được với cổng GPON của OLT.
Khe SFP 1G có cắm được XGS-PON ONU stick không?
Không nên. XGS-PON ONU stick là module SFP+ tốc độ 10G, còn khe SFP 1G chỉ có làn 1G. Hãy dùng host có khe SFP+ 10G và công suất đủ.
ONU stick tiêu thụ bao nhiêu điện?
Datasheet FS ghi stick XGS-PON dưới 2,1 W và stick GPON 2 W, cao hơn mức 1,5 W mà Cisco thiết kế cho cổng SFP+/SFP28 của hãng. Cần kiểm công suất tối đa mỗi cổng của thiết bị chủ trước khi dùng.
Cần cấu hình gì phía OLT cho ONU stick?
OLT phải cấp phép ONU theo serial (và mật khẩu nếu mạng yêu cầu) rồi quản lý qua OMCI theo ITU-T G.988. Việc cấu hình thuộc quản trị OLT; với mạng nhà mạng, người dùng không có quyền này.
