Đèn PON trên modem quang sáng ổn định nghĩa là modem (ONT) đã đăng ký thành công với thiết bị đầu mạng của nhà cung cấp (OLT), còn đèn LOS phải tắt hẳn; LOS sáng hoặc chớp tức là modem không nhận đủ ánh sáng từ sợi quang. Cách đọc đèn khác nhau giữa các hãng: Huawei đọc cặp PON và LOS theo bảng sáu trạng thái, còn ZTE phân biệt LOS đỏ chớp với LOS đỏ sáng liên tục, nên phải đối chiếu với tài liệu của đúng model modem. Bài này dành cho kỹ thuật viên bảo trì FTTH và người dùng muốn biết nên làm gì trước khi gọi nhà mạng. Phía dưới có bảng đọc đèn, cây xử lý theo từng tổ hợp, cách đo công suất thu bằng power meter và lúc nào phải nhờ nhà mạng.

Đèn PON trên modem quang và đèn LOS cho biết điều gì?

Đèn PON báo modem đã đăng ký vào mạng PON của nhà cung cấp hay chưa. Đèn LOS (Loss of Signal, mất tín hiệu) báo ánh sáng thu từ sợi quang bình thường hay thiếu. Hai đèn phải đọc cùng nhau: PON sáng và LOS tắt là tình trạng tốt.

Modem quang tại nhà khách là ONT (hay ONU), nối bằng một sợi quang qua bộ chia về OLT của nhà mạng. Bài này chỉ đọc đèn và xử lý sự cố; nguyên lý và mô hình mạng nằm ở bài kiến trúc mạng quang PON, còn khác biệt giữa các thế hệ PON xem so sánh GPON và XGS-PON.

Đừng nhầm với cảnh báo LOS ở phía OLT: theo mô tả của Broadband Forum (dẫn chiếu ITU-T G.984.3 mục 11.1.1), LOS ở OLT là không nhận được truyền dẫn mong đợi từ ONT chiều lên trong bốn khung liên tiếp. Đèn LOS trên vỏ modem thì báo công suất quang modem thu từ phía OLT.

Bảng đọc đèn PON và LOS của Huawei và ZTE như thế nào?

Huawei đọc cặp PON và LOS theo sáu trạng thái trong bảng chính thức, còn ZTE tách thành hai bảng riêng cho PON (xanh) và LOS (đỏ). Cùng một tên đèn nhưng cách chớp mang nghĩa khác nhau, nên đọc theo hãng của modem đang cầm.

Bảng đọc trạng thái đèn PON và LOS trên modem quang Huawei HG8245W5 và ZTE F670 — Đèn PON trên modem quang và đèn LOS: ý nghĩa từng trạng thái, cách xử lý 7

Huawei HG8245W5 (Quick Start, Issue 04, 10/09/2020):

Đèn PON	Đèn LOS	Hãng ghi nghĩa là
Tắt	Tắt	ONT bị thiết bị phía trên chặn hoặc chớp bất thường: liên hệ nhà cung cấp
Chớp 2 lần mỗi giây	Chớp 2 lần mỗi giây	Giống dòng trên (liên hệ nhà cung cấp)
Chớp 2 lần mỗi giây	Tắt	ONT đang cố thiết lập kết nối với thiết bị phía trên
Sáng ổn định	Tắt	Kết nối với thiết bị phía trên đã thiết lập
Tắt	Chớp 1 lần mỗi 2 giây	ONT chưa nối sợi hoặc không nhận được tín hiệu quang
Chớp 1 lần mỗi 2 giây	Chớp 1 lần mỗi 2 giây	Phần cứng bị lỗi

ZTE ZXHN F670 (hướng dẫn sử dụng bản của nhà mạng MGTS) và ZTE F670L (hướng dẫn tiếng Séc):

Đèn	Trạng thái	Ý nghĩa theo tài liệu
PON (xanh)	Sáng	Đã đăng ký vào mạng thành công
PON (xanh)	Chớp	Đang đăng ký, chưa xong (F670L; mục xử lý sự cố bản MGTS xếp PON chớp vào trường hợp chưa đăng ký)
PON (xanh)	Tắt	Đăng ký thất bại hoặc modem chưa có nguồn
LOS (đỏ)	Tắt	Công suất quang đầu vào bình thường
LOS (đỏ)	Chớp	Công suất đầu vào thấp hơn độ nhạy của bộ thu
LOS (đỏ)	Sáng liên tục	Bản F670 của MGTS ghi bộ thu quang của modem bị tắt. Bản F670L tiếng Séc ghi công suất thu bằng không

Hai tài liệu ZTE diễn giải LOS đỏ sáng liên tục không giống nhau. Dù hiểu theo cách nào, bước xử lý đầu tiên vẫn như nhau: kiểm tra sợi và đầu nối, rồi báo nhà mạng nếu chưa hết. Firmware và cấu hình của nhà mạng có thể làm đèn hiển thị khác; modem hãng khác thì đối chiếu sách hướng dẫn đi kèm đúng model.

Cây xử lý theo từng tổ hợp đèn PON và LOS ra sao?

Chọn đúng dòng trong bảng dưới theo tổ hợp đèn, làm lần lượt từ việc dễ nhất. LOS có tín hiệu bất thường thì kiểm tra phía sợi và đầu nối trước. LOS tắt mà PON chưa sáng thì sợi thường không có lỗi, vấn đề nằm ở đăng ký, nên báo nhà mạng.

Tổ hợp đèn	Nghĩa nhiều khả năng nhất	Việc làm theo thứ tự
PON sáng, LOS tắt, nhưng không vào mạng	Liên kết quang bình thường; lỗi nằm ở phía dịch vụ	Kiểm tra dây mạng LAN và wifi, khởi động lại modem; gọi nhà mạng nếu vẫn lỗi
PON chớp, LOS tắt	Modem đang đăng ký	Chờ vài phút. Chớp lâu: khởi động lại, rồi báo nhà mạng
PON tắt, LOS tắt	Modem chưa có nguồn, hoặc bị OLT chặn	Kiểm tra nguồn; không ra thì báo nhà mạng (Huawei ghi liên hệ nhà cung cấp)
LOS chớp	Ánh sáng thu yếu	Kiểm tra đầu nối và dây nhảy: lau, cắm lại, kiểm tra bán kính uốn, thay dây nhảy, đo bằng power meter
LOS sáng liên tục	Không có ánh sáng tới hoặc bộ thu bị tắt (tùy tài liệu ZTE)	Cắm lại sợi, soi thông sợi bằng VFL, báo nhà mạng nếu cáp đứt
PON và LOS cùng chớp	Huawei ghi lỗi phần cứng hoặc OLT chặn, tùy nhịp chớp	Đối chiếu nhịp chớp theo bảng của hãng; khởi động lại; thay modem qua nhà mạng

Đèn LOS sáng hoặc chớp thì kiểm tra sợi và đầu nối ra sao?

Kiểm tra theo thứ tự từ đầu gần modem ra ngoài: đầu nối cắm vào modem, dây nhảy, ổ nối, rồi sợi vào nhà. Cắm lại và lau đầu nối giải quyết phần lớn trường hợp LOS chớp. Dừng ngay và gọi nhà mạng nếu cáp trước nhà bị đứt hoặc hư hỏng.

Cảnh báo an toàn quang: không nhìn thẳng vào đầu sợi hoặc lỗ cắm cáp quang trên modem. Hướng dẫn ZXHN F670 của ZTE cũng cảnh báo không nhìn vào lỗ cắm cáp quang. Tín hiệu hồng ngoại mắt không thấy được.

Rút nguồn modem nếu cần thao tác gần cổng quang. Kiểm tra đầu nối cắm hết khớp, nghe tiếng “tách” nhẹ khi cắm.
Rút đầu nối ra, soi đầu connector bằng kính soi nếu có. Bụi hoặc vết xước thấy rõ thì lau. Cách lau xem bài cách vệ sinh connector quang.
Kiểm tra loại đầu nối: cổng APC phải dùng đầu APC, cổng UPC dùng đầu UPC. Cắm lệch loại làm tăng suy hao. Xem connector APC và UPC khác nhau thế nào.
Kiểm tra dây nhảy: không bị gập, không bị đè, không bị cuộn vòng nhỏ. Xem bán kính uốn cáp quang là gì.
Thay thử bằng dây nhảy quang – patch cord mới cùng loại đầu nối và cùng chuẩn singlemode. Nếu đoạn nối đi qua adapter quang, thử thay luôn adapter.
Soi thông sợi bằng bút soi quang: thấy sáng đỏ rõ ở chỗ nối hoặc ở điểm bẻ gập thì sợi hỏng gần đó. Cách kiểm tra điểm đứt xem bài hướng dẫn kiểm tra cáp quang bị đứt.
Vẫn chưa hết: đo công suất (mục dưới) hoặc báo nhà mạng.

Mẹo thực địa: đừng lau đầu nối bằng ống tay áo hay khăn giấy dày. Dùng giấy hoặc dụng cụ lau chuyên dụng, lau một chiều. Người dùng không có dụng cụ thì chỉ rút ra, cắm lại, đừng chạm tay vào đầu connector. Nhiều nhà mạng không muốn khách tự tháo cáp trước nhà: hướng dẫn ZXHN F670 của MGTS yêu cầu không tự sửa cáp quang kể cả khi hư hỏng nhẹ, và không tự cắm lại cáp quang vào modem khi PON lỗi. Nhà mạng của bạn có quy định tương tự thì báo nhà mạng thay vì tự thao tác. Các bước ở trên dành cho kỹ thuật viên được phép can thiệp.

Đèn PON trên modem không sáng hoặc chớp mãi mà LOS tắt thì do đâu?

LOS tắt cho biết modem vẫn nhận được ánh sáng, nên thường lỗi không nằm ở sợi mà ở đăng ký giữa modem và OLT. Theo bảng của Huawei, ONT có thể bị thiết bị phía trên chặn; ZTE ghi là đăng ký thất bại. Cả hai đều là việc của nhà mạng.

Huawei ghi PON tắt và LOS tắt nghĩa là ONT bị thiết bị phía trên chặn: liên hệ nhà cung cấp.
Huawei ghi PON chớp 2 lần mỗi giây, LOS tắt nghĩa là ONT đang cố thiết lập kết nối. Chờ rồi khởi động lại.
ZTE ghi PON tắt là đăng ký thất bại hoặc chưa có nguồn. PON chớp là đang đăng ký.
Không cắm modem của mạng khác hay đổi modem rồi tự nhập thông tin đăng ký. Báo nhà mạng để cấp phép đúng thiết bị.

Đo công suất quang tại modem như thế nào để biết lỗi nằm ở đâu?

Dùng power meter đặt bước sóng 1490 nm, đo ánh sáng tới tại đầu nối của modem, rồi so với dải thu ghi trong datasheet của đúng model ONT. Đo giúp phân biệt lỗi do đầu nối bẩn, dây nhảy hỏng hay tuyến sợi yếu, thay vì đoán.

Chuẩn bị máy đo công suất quang đúng loại đầu nối, đặt bước sóng 1490 nm. GPON dùng 1490 nm cho chiều xuống và 1310 nm cho chiều lên (tài liệu ITU-T trình bày tại FTTH Conference 2010, Orange Labs).
Rút sợi khỏi modem, cắm vào power meter qua dây nhảy đã lau sạch. Ghi giá trị công suất thu.
So với dải thu trong datasheet của ONT. Công suất thấp hơn độ nhạy của bộ thu là lý do ZTE mô tả cho LOS chớp.
Đo lại sau mỗi bước xử lý: sau khi lau đầu nối, sau khi thay dây nhảy. Giá trị tăng rõ rệt cho thấy bước vừa rồi đúng nguyên nhân.
Công suất vẫn thấp dù đầu nối sạch và dây nhảy mới: lỗi nằm trên tuyến cáp hoặc bộ chia. Báo nhà mạng kèm giá trị đo và thời điểm đo.

Cảnh báo: tại vị trí này power meter đo ánh sáng chiều xuống từ OLT. Chiều lên là tín hiệu ngắt quãng từ modem, thường không đo chính xác bằng power meter thông thường. Ngân sách quang lớp B+ của GPON (13 đến 28 dB, cùng tài liệu trên) là mốc thiết kế cả tuyến, không phải ngưỡng sáng đèn của một modem cụ thể; ngưỡng thu lấy theo datasheet của đúng model ONT.

Lỗi thường gặp khi xử lý đèn PON, LOS và cách khắc phục tại chỗ là gì?

Lỗi hay gặp là đọc đèn theo thói quen của hãng khác, cắm sai loại đầu nối, lau sai cách, bẻ gập dây nhảy, và tự nối cáp trước nhà. Bảng dưới liệt kê lỗi và cách chữa.

Lỗi	Hậu quả	Cách khắc phục tại chỗ
Đọc đèn theo bảng hãng khác	Chẩn đoán sai, đổi thiết bị không cần thiết	Tra sách của đúng model; nhịp chớp phải đối chiếu từng dòng
Cắm đầu APC vào cổng UPC hoặc ngược lại	Suy hao cao, LOS chớp	Kiểm tra màu và nhãn đầu nối, dùng đúng loại
Đầu connector bẩn	Công suất thu yếu, LOS chớp	Lau đúng cách, soi lại trước khi cắm
Dây nhảy bị gập hoặc cuộn vòng nhỏ	Suy hao tăng, hay chập chờn	Chỉnh lại đường đi, thay dây nhảy nếu vỏ đã móp
Tự nối hoặc cắt cáp trước nhà	Đứt tuyến, khó dò lại điểm hỏng	Báo nhà mạng; không tự sửa cáp
Chỉ nhìn “đèn xanh là xong”	Bỏ sót suy hao ẩn, lỗi tái diễn sau vài ngày	Đo công suất và test tốc độ trước khi rời hiện trường
Nhìn vào đầu sợi đang phát	Nguy cơ tổn thương mắt	Không nhìn thẳng; tắt nguồn phát hoặc rút connector trước khi soi

Khi nào cần gọi nhà mạng và cách nghiệm thu sau khi xử lý?

Gọi nhà mạng khi PON và LOS vẫn lỗi sau khi đã lau, cắm lại, thay dây nhảy, khi nghi cáp trước nhà đứt, hoặc khi cần đăng ký lại modem. Nghiệm thu bằng ba bước: đèn đúng trạng thái, công suất thu nằm trong dải của modem, và test tốc độ thực tế đạt gói cước.

PON sáng ổn định, LOS tắt hẳn trong ít nhất vài phút.
Công suất thu đo bằng power meter nằm trong dải thu của model ONT. Ghi giá trị vào phiếu bảo trì.
Kết nối internet hoạt động, test tốc độ bằng thiết bị nối dây mạng, không phải wifi.
Dây nhảy được dán nhãn hai đầu, sắp xếp gọn không gập.
Báo cáo cho khách: lỗi gì, đã làm gì, giá trị đo trước và sau.

Câu hỏi thường gặp

Đèn LOS màu đỏ trên modem quang có nghĩa là gì?

Đèn LOS báo công suất ánh sáng thu từ sợi quang. Theo tài liệu ZTE, LOS tắt là bình thường, LOS chớp là công suất thấp hơn độ nhạy của bộ thu. LOS sáng liên tục cần xem tài liệu của đúng model.