
PON (Passive Optical Network) là kiến trúc mạng truy cập quang sử dụng hoàn toàn thiết bị thụ động (splitter quang) giữa tổng đài và thuê bao — không có nguồn điện hay thiết bị điện tử nào giữa OLT và ONT ngoài cáp quang và splitter. Đây là lợi thế lớn về chi phí vận hành và độ tin cậy so với mạng điểm-điểm (active Ethernet).
Cấu Trúc Kiến Trúc PON

PON gồm 3 thành phần chính:
- OLT (Optical Line Terminal): Thiết bị đầu cuối tại tổng đài ISP — phát tín hiệu downstream và thu tín hiệu upstream từ tất cả ONT trên cùng một PON port. Một OLT có thể có 4–64 PON port, mỗi port phục vụ một cây PON riêng.
- Splitter quang (Passive Optical Splitter): Thiết bị thụ động chia tín hiệu từ 1 đầu vào ra nhiều đầu ra — tỷ lệ phổ biến 1:8, 1:16, 1:32, 1:64. Không cần nguồn điện, không hỏng hóc điện tử, tuổi thọ >20 năm.
- ONT/ONU (Optical Network Terminal/Unit): Thiết bị đầu cuối tại nhà thuê bao — thu tín hiệu downstream và phát upstream. ONT kết nối với router WiFi hoặc switch của thuê bao qua cổng GE/FE.
Nguyên Lý Truyền Dẫn PON

PON dùng hai bước sóng riêng biệt trên một sợi quang:
| Chiều | GPON | XGS-PON | Phương thức chia sẻ |
|---|---|---|---|
| Downstream (OLT → ONT) | 1490nm | 1577nm | Broadcast — tất cả ONT nhận, tự lọc gói của mình |
| Upstream (ONT → OLT) | 1310nm | 1270nm | TDMA — mỗi ONT phát trong khe thời gian riêng |
Downstream dùng broadcast — OLT gửi tất cả dữ liệu đến tất cả ONT, mỗi ONT lọc gói có địa chỉ của mình và bỏ qua phần còn lại (mã hóa AES-128 bảo vệ dữ liệu). Upstream dùng TDMA (Time Division Multiple Access) — OLT cấp phát khe thời gian cho từng ONT, các ONT luân phiên phát trong khe của mình để tránh va chạm.
Các Mô Hình Triển Khai FTTx Dùng PON

| Mô hình | Ý nghĩa | Vị trí ONT | Phổ biến tại |
|---|---|---|---|
| FTTH | Fiber to the Home | Trong nhà thuê bao | Khu dân cư, chung cư |
| FTTB | Fiber to the Building | Tầng kỹ thuật tòa nhà | Chung cư lớn, văn phòng |
| FTTC | Fiber to the Cabinet | Tủ kỹ thuật ngoài đường | Khu dân cư mật độ cao |
| FTTN | Fiber to the Node | Node phân phối khu phố | Nâng cấp từ ADSL |
Câu Hỏi Thường Gặp Về Mạng PON
1. PON khác gì với mạng điểm-điểm (point-to-point)?
PON chia sẻ một cổng OLT cho nhiều thuê bao qua splitter thụ động — tiết kiệm đáng kể cổng OLT và cáp feeder. Mạng điểm-điểm (P2P) dùng một sợi quang riêng từ tổng đài đến mỗi thuê bao — đắt hơn nhưng không chia sẻ băng thông, phù hợp cho doanh nghiệp cần SLA cao.
2. Tỷ lệ split bao nhiêu là phù hợp?
GPON tiêu chuẩn hỗ trợ đến 1:128, nhưng thực tế ISP Việt Nam thường dùng 1:32 hoặc 1:64 để đảm bảo băng thông đủ cho mỗi thuê bao. Tỷ lệ split cao hơn tiết kiệm chi phí hạ tầng nhưng giảm băng thông trung bình mỗi thuê bao trong giờ cao điểm.
3. TCNET cung cấp thiết bị PON và tư vấn thiết kế mạng không?
Có. TCNET cung cấp cáp quang, splitter, ODF và phụ kiện hạ tầng PON cho ISP và nhà thầu viễn thông. Quý khách liên hệ hotline 028.6285.0999 để được tư vấn thiết kế theo quy mô dự án.
