OTDR và máy đo công suất quang không thay thế nhau: máy đo công suất cho biết cả tuyến mất bao nhiêu dB, còn OTDR cho biết suy hao nằm ở đâu dọc tuyến. Hai máy có thể cho hai con số khác nhau trên cùng một tuyến mà cả hai vẫn đúng. Bài dành cho kỹ thuật viên và chủ đội thi công, gồm bảng chọn máy theo tình huống và trình tự phối hợp hai máy.

OTDR và máy đo công suất quang đo hai thứ khác nhau thế nào?

Máy đo công suất quang kèm nguồn phát đo suy hao đầu-cuối của cả tuyến bằng ánh sáng đi thật từ đầu này sang đầu kia. OTDR phát xung vào một đầu sợi, phân tích ánh sáng tán xạ ngược về và vẽ biểu đồ suy hao theo khoảng cách. Vì vậy một máy cho con số tổng, máy kia cho vị trí từng sự kiện.

Theo Hiệp hội Quang sợi (FOA), OTDR không đo suy hao trực tiếp mà suy ra từ đường trace, còn bộ nguồn phát và máy đo công suất (LSPM, hay OLTS) kiểm tra tuyến đúng theo cách thiết bị truyền thông sử dụng nó. Theo tài liệu của EXFO, máy đo công suất cho kết quả pass/fail nhanh nhưng không định vị được lỗi và không đo được phản xạ; OTDR đo được từng connector, phản xạ và vị trí lỗi, hợp với việc chẩn đoán.

Tiêu chí	Nguồn phát + máy đo công suất	OTDR
Câu hỏi trả lời	Cả tuyến mất bao nhiêu dB?	Suy hao nằm ở đâu, bao nhiêu?
Cách đo	Cần thiết bị ở cả hai đầu tuyến	Chỉ cần một đầu
Kết quả	Một con số tổng (dB)	Biểu đồ theo khoảng cách, từng mối hàn, connector
Định vị lỗi	Không	Có
Đo phản xạ	Không	Có
Phụ kiện đi kèm	Dây nhảy đo tham chiếu	Cuộn bù đầu và cuối

Nguyên lý OTDR và các thông số chính được giải thích riêng trong bài OTDR là gì và ứng dụng trong đo kiểm cáp quang.

Vì sao cùng một tuyến, hai máy có thể cho hai con số khác nhau?

Hai con số lệch nhau là bình thường vì hai máy đo hai đại lượng khác nhau: máy đo công suất đo suy hao thật, còn OTDR suy luận suy hao từ ánh sáng tán xạ. FOA nêu rõ kết quả OTDR có thể lệch đáng kể so với đo suy hao chèn.

Vì vậy không nên coi con số OTDR là thước đo hiệu năng thật của tuyến.

FOA ghi nhận suy hao một mối nối do OTDR đo còn phụ thuộc chiều đo. Khi hai sợi có hệ số tán xạ khác nhau, một chiều có thể hiện mối nối như có độ lợi (gainer, tức suy hao âm), nên cần đo hai chiều rồi so sánh hai kết quả. Lấy trung bình hai chiều giúp giảm sai số này, nhưng đừng bỏ qua từng chiều khi hai kết quả chênh nhau nhiều.

Phía máy đo công suất cũng có sai số, từ độ trôi của nguồn phát, tình trạng dây tham chiếu đến đầu connector bẩn. EXFO cho rằng khi làm đúng quy trình, hai phương pháp có thể cho độ bất định ở mức tương đương. Kết luận thực tế: khi cần xác nhận tuyến đạt ngân sách suy hao, lấy máy đo công suất làm căn cứ chính; khi cần biết vì sao tuyến không đạt, lấy OTDR làm công cụ chẩn đoán.

Gặp tình huống nào thì cầm máy nào?

Cần tổng suy hao của tuyến thì dùng máy đo công suất kèm nguồn phát; cần vị trí lỗi hoặc suy hao từng mối hàn thì dùng OTDR. Bảng dưới gom các tình huống hay gặp ở hiện trường, với lý do chọn cho từng dòng.

Máy đo công suất quang OPM TL-510 cầm tay có đầu nối quang phía trên

Tình huống	Nên dùng	Lý do
Nghiệm thu suy hao toàn tuyến so với ngân sách thiết kế	Nguồn phát + máy đo công suất	Đo suy hao thật đầu-cuối. FOA khuyến nghị đo suy hao chèn (insertion loss) kể cả khi hợp đồng yêu cầu OTDR
Kiểm tra nhanh công suất thu tại ONT hoặc thiết bị đầu cuối	Máy đo công suất	Cho con số dBm ngay, không cần đọc đường trace
Tuyến suy hao vượt ngân sách nhưng chưa rõ nguyên nhân	OTDR	Chỉ ra khoảng cách đến connector, mối hàn hoặc điểm gập gây lỗi
Cần số liệu từng mối hàn để lập hồ sơ	OTDR	Máy đo công suất chỉ cho tổng, không tách từng sự kiện
Tuyến đứt hoàn toàn, tìm điểm đứt	OTDR	Cho khoảng cách đến điểm cuối bất thường của sợi
Đo trên sợi PON đang có tín hiệu	OTDR có bước sóng ngoài băng (1625/1650 nm) và cổng lọc	Xung 1310/1550 nm ảnh hưởng tín hiệu đang chạy, theo tài liệu của Viavi và EXFO

Với nhóm tình huống đầu, thiết bị đo công suất quang là lựa chọn gọn và nhanh hơn. Với nhóm sau, OTDR mới trả lời được câu hỏi. Cách đọc đường trace để nhận ra connector, mối hàn và điểm uốn có trong bài cách đọc trace OTDR chi tiết.

Dùng cả hai thiết bị trên một tuyến mới theo trình tự nào?

Trình tự hợp lý là đo suy hao bằng máy đo công suất trước, và chỉ dùng OTDR khi kết quả không đạt hoặc hồ sơ yêu cầu đường trace. Cách làm này tiết kiệm thời gian vì phần lớn tuyến đạt ngay ở bước đầu, không cần chẩn đoán.

Kỹ thuật viên nhìn từ phía sau cúi bên hố ga kiểm tra tuyến cáp quang

Kiểm tra thông sợi và định vị sơ bộ bằng bút soi quang nếu tuyến ngắn và có sẵn thiết bị.
Đo suy hao hai đầu bằng nguồn phát và máy đo công suất, ghi lại bước sóng và phương pháp tham chiếu đã dùng.
Nếu đạt ngưỡng thiết kế, lập biên bản. Nếu hợp đồng yêu cầu đường trace, đo thêm OTDR và đính kèm.
Nếu không đạt, đo OTDR để khoanh vùng điểm gây suy hao quá mức.
Xử lý điểm lỗi (vệ sinh connector, hàn lại, nắn lại điểm gập), rồi đo lại bằng máy đo công suất để xác nhận.

Quy trình đo suy hao bảy bước bằng máy đo công suất, kèm ngưỡng đạt và mẫu biên bản, được trình bày trong bài cách đo suy hao cáp quang bằng máy đo công suất.

Điều kiện nào làm kết quả của mỗi máy đáng tin?

Máy đo công suất đáng tin khi connector sạch và dây tham chiếu không bị rút ra sau khi đặt mốc 0 dB. OTDR đáng tin khi có cuộn bù ở đầu tuyến, vì thiếu nó, sự kiện gần thiết bị rơi vào vùng chết và không đánh giá được. Đây là hai nguồn lỗi hiện trường phổ biến nhất của mỗi loại máy.

Cuộn cáp quang đen đặt trên mặt đất cạnh rãnh cáp tại công trường

Với máy đo công suất:

Soi và vệ sinh connector của dây nhảy đo, adapter, cổng máy và hai đầu tuyến trước mỗi lần đo.
Đặt tham chiếu 0 dB bằng đúng loại dây và connector của tuyến, rồi giữ nguyên dây ở nguồn phát suốt phiên đo.

Với OTDR:

Dùng cuộn bù ở đầu phát, và nếu cần đánh giá connector cuối thì thêm cuộn bù ở đầu thu. Độ dài cuộn bù phụ thuộc độ rộng xung đang dùng: xung ngắn dùng cuộn ngắn, xung dài cần cuộn dài hơn, và với singlemode người ta thường dùng cuộn khoảng 1 km theo tài liệu Viavi và EXFO. Cần theo hướng dẫn của máy đang dùng.
Đo hai chiều khi đánh giá mối hàn, nhất là mối nối giữa hai loại sợi khác nhau, và đọc từng chiều thay vì chỉ lấy trung bình.
Soi và thay dây tham chiếu, cuộn bù khi đầu nối xước hoặc mòn, vì connector xuống cấp làm sai số tăng.

Mua rời hay chọn máy OTDR mini kèm đo công suất?

Đội chỉ nghiệm thu thuê bao và kiểm tra công suất thu thường đủ dùng với máy đo công suất rời; đội hay gặp tuyến dài hoặc phải xử lý sự cố nên cân nhắc máy tổ hợp có chức năng OTDR. Trang danh mục của TCNET có cả hai nhóm, nên có thể đối chiếu trực tiếp theo nhu cầu.

Máy đo công suất quang kết hợp VFL Joinwit JW3223 vỏ cam

Nhóm thiết bị	Ví dụ trên TCNET	Phù hợp khi
Máy đo công suất quang	JW3208, GW3200A, TL-510	Nghiệm thu và kiểm tra công suất thu hằng ngày
Máy đo công suất kèm bút soi quang	JW3223, TL-560	Cần cả đo dBm lẫn soi lỗi gần
OTDR mini	ALK-500-B (kèm đo công suất, soi lỗi), JW3305A (kèm soi lỗi)	Cần định vị lỗi trên tuyến, ngân sách hạn chế

Giá và thông số chi tiết của từng model (bước sóng, dải đo, vùng chết, loại connector) cần xem trên trang sản phẩm hoặc hỏi kỹ thuật TCNET trước khi mua, vì khả năng của dòng mini khác với OTDR chuyên dụng. Nếu cần lộ trình mua theo quy mô đội, bài nên mua OTDR hay power meter cho đội thi công FTTH phân tích riêng phần này.

Những sai lầm nào hay gặp khi chọn giữa hai máy?

Bốn sai lầm phổ biến là coi OTDR thay được máy đo công suất, so sánh trực tiếp hai con số từ hai máy, đo một chiều rồi kết luận về mối nối giữa hai loại sợi, và bỏ qua cuộn bù hoặc vệ sinh connector. Cả bốn đều dẫn đến kết luận sai về chất lượng tuyến hoặc phải đo lại.

Coi OTDR thay được máy đo công suất: FOA khuyến nghị vẫn đo suy hao chèn kể cả khi hợp đồng yêu cầu OTDR, vì OTDR không phản ánh đúng cách thiết bị truyền thông dùng tuyến.
So số hai máy một-một: chênh vài phần mười dB là có thể giải thích được, như ở phần trên; hãy so từng máy với ngưỡng của chính phương pháp đó.
Đo một chiều mối nối khác loại sợi: dễ gặp gainer hoặc kết quả sai lệch, cần đo hai chiều.
Bỏ qua cuộn bù và vệ sinh connector: kết quả đẹp nhưng không dùng được trong hồ sơ.

Tóm lại, OTDR và máy đo công suất quang bổ sung cho nhau chứ không thay thế nhau: máy đo công suất trả lời tuyến đạt hay không đạt, OTDR trả lời suy hao nằm ở đâu. Trên tuyến mới, đo suy hao bằng máy đo công suất trước, chỉ dùng OTDR khi kết quả không đạt hoặc hồ sơ yêu cầu đường trace.

Câu hỏi thường gặp

OTDR có thay thế được máy đo công suất quang không?

Không hoàn toàn. Theo ANSI/TIA-568.3-D mà EXFO dẫn lại, OLTS dùng cho kiểm tra Tier 1 còn OTDR dùng cho Tier 2. FOA cũng khuyến nghị đo suy hao chèn kể cả khi hợp đồng yêu cầu OTDR.

Vì sao OTDR báo suy hao thấp hơn máy đo công suất?

Vì OTDR suy ra suy hao từ ánh sáng tán xạ chứ không đo trực tiếp, và kết quả mối nối còn phụ thuộc chiều đo. FOA ghi nhận kết quả OTDR có thể lệch đáng kể so với đo suy hao chèn.

Tuyến ngắn có cần OTDR không?

Thường không cần cho nghiệm thu suy hao, vì máy đo công suất đã cho đủ con số tổng. OTDR trên tuyến ngắn còn cần cuộn bù để các sự kiện đầu tuyến không rơi vào vùng chết. Chỉ dùng OTDR khi cần tìm vị trí lỗi hoặc hồ sơ yêu cầu.

Đo OTDR trên sợi PON đang chạy được không?

Được nếu OTDR có bước sóng ngoài băng, thường 1625 hoặc 1650 nm, đo qua cổng có bộ lọc. Xung 1310/1550 nm làm nhiễu tín hiệu đang chạy và có thể làm chói bộ thu của máy, theo tài liệu ứng dụng của Viavi và EXFO.

Cần chọn thiết bị đo cho đội thi công cụ thể, liên hệ TCNET qua hotline 028.6285.0999 hoặc email duan@mangthanhcong.vn.

Đang tải đánh giá...