
AON (Active Optical Network) và PON (Passive Optical Network) là hai kiến trúc mạng truy cập quang với cách tiếp cận khác nhau về điểm phân phối. AON dùng switch điện tử tại điểm phân phối — cần nguồn điện và bảo trì. PON dùng splitter thụ động — không cần điện, không hỏng hóc điện tử. Lựa chọn phụ thuộc vào yêu cầu SLA, quy mô và ngân sách.
AON Là Gì Và Cách Hoạt Động

AON dùng switch Ethernet điện tử tại điểm phân phối (Distribution Point — DP) để định tuyến lưu lượng từ OLT (trung tâm) đến từng ONT (thuê bao). Mỗi thuê bao được cấp phát một kết nối điểm-điểm (P2P) riêng trên sợi quang riêng từ switch DP đến ONT — không chia sẻ sợi, không chia sẻ băng thông.
Switch tại DP cần nguồn điện liên tục — cần cấp nguồn từ lưới điện địa phương, bộ pin dự phòng (battery backup) để hoạt động khi mất điện, và bảo trì định kỳ như mọi thiết bị điện tử.
So Sánh Chi Tiết AON Và PON

| Tiêu chí | AON | PON (GPON/XGS-PON) |
|---|---|---|
| Thiết bị trung gian | Switch điện tử — cần điện, bảo trì | Splitter thụ động — không cần điện |
| Băng thông mỗi thuê bao | Đảm bảo, không chia sẻ | Chia sẻ với 32–64 thuê bao cùng PON |
| Khoảng cách tối đa | Phụ thuộc switch DP và sợi quang | 20km (LogDist 60km với GPON NG) |
| Bảo mật | P2P riêng — không chia sẻ sợi | Broadcast downstream, cần AES encryption |
| Chi phí triển khai | Cao hơn — switch đắt hơn splitter | Thấp hơn — splitter thụ động rẻ |
| Chi phí vận hành | Cao — điện, bảo trì switch DP | Thấp — splitter không cần bảo trì |
| Độ tin cậy | Switch DP là single point of failure | Splitter không hỏng điện tử |
| Quản lý QoS | Switch DP quản lý được per-port | OLT quản lý DBA per-ONT |
| Phù hợp | Doanh nghiệp, SLA cao | ISP FTTH hàng loạt, chi phí thấp |
Khi Nào Nên Chọn AON

AON phù hợp cho 3 trường hợp: (1) Doanh nghiệp yêu cầu SLA băng thông đảm bảo và không chia sẻ — như hosting provider, tài chính, bệnh viện; (2) Campus university hoặc khu công nghiệp cần quản lý VLAN per-port phức tạp; (3) Hạ tầng backhaul 5G cần latency thấp và băng thông xác định cho mỗi base station.
Khi Nào Nên Chọn PON

PON tối ưu cho 3 trường hợp: (1) ISP triển khai FTTH hàng loạt cho khu dân cư — chi phí splitter thụ động thấp hơn nhiều so với switch AON; (2) Khu vực khó cấp điện cho switch trung gian — PON không cần điện tại điểm phân phối; (3) Tòa nhà chung cư nơi dịch vụ FTTH cần reach-down cost thấp nhất.
Câu Hỏi Thường Gặp Về AON Và PON
1. AON có thể dùng cùng cáp quang với PON không?
Có. Cáp quang SM G.652D dùng cho cả AON và PON. Hạ tầng cáp có thể tái sử dụng khi chuyển đổi kiến trúc — chỉ thay thiết bị đầu cuối (switch thay splitter hoặc ngược lại).
2. AON có hỗ trợ GPON hay chỉ Ethernet thuần?
AON thường dùng Ethernet thuần (IEEE 802.3) với SFP/QSFP module. GPON là giao thức riêng của PON, không áp dụng cho AON. Tuy nhiên, một số hãng kết hợp: dùng GPON từ OLT đến switch DP, rồi dùng AON Ethernet từ switch DP đến thuê bao.
3. TCNET tư vấn thiết kế AON và PON không?
Có. TCNET cung cấp cả thiết bị AON (switch quang, SFP) và PON (splitter, ODF, cáp) tùy yêu cầu dự án. Quý khách liên hệ hotline 028.6285.0999 để được tư vấn lựa chọn kiến trúc phù hợp.
