
Ghép kênh quang (Optical Multiplexing) là kỹ thuật kết hợp nhiều tín hiệu quang thành một tín hiệu composite truyền trên cùng một sợi quang, sau đó tách ra tại đầu thu. Có hai phương pháp chính: ghép kênh theo bước sóng (WDM — Wavelength Division Multiplexing) và ghép kênh theo thời gian (TDM — Time Division Multiplexing). WDM là nền tảng của hầu hết hạ tầng truyền dẫn quang tốc độ cao hiện đại.
Nguyên Lý Ghép Kênh Theo Bước Sóng (WDM)

WDM khai thác tính chất cơ bản của ánh sáng: nhiều bước sóng (màu sắc) khác nhau có thể đồng thời tồn tại và truyền trong cùng sợi quang mà không nhiễu nhau, miễn là bước sóng đủ cách xa nhau để thiết bị tách kênh (demultiplexer) phân biệt được.
Tại đầu phát: mỗi kênh dữ liệu được điều chế lên một laser có bước sóng riêng (λ1, λ2, λ3…), sau đó bộ ghép kênh (multiplexer/coupler) kết hợp tất cả vào một sợi quang. Tại đầu thu: bộ tách kênh (demultiplexer) dùng bộ lọc quang (optical filter) tách từng bước sóng ra và đưa đến receiver tương ứng.
Phân Loại Ghép Kênh Quang

| Loại | Khoảng cách kênh | Số kênh tối đa | Ứng dụng |
|---|---|---|---|
| CWDM | 20nm (ITU G.694.2) | 18 (thực tế 8) | Metro <80km, chi phí thấp |
| DWDM | 50GHz hoặc 100GHz | 96 (50GHz grid) | Backbone >100km, dung lượng cao |
| UDWDM | 12.5GHz | Hàng trăm kênh | Ultra-high capacity, thử nghiệm |
| WDM-PON | Bước sóng riêng/thuê bao | 16–32 kênh | FTTx, doanh nghiệp SLA cao |
Ghép Kênh Theo Thời Gian (TDM) Trong PON

TDM-PON (như GPON, XGS-PON) dùng phương pháp khác: tất cả thuê bao chia sẻ cùng bước sóng nhưng được cấp phát các khe thời gian (time slot) khác nhau để truyền. OLT phân phối băng thông động (DBA — Dynamic Bandwidth Allocation) theo nhu cầu thực tế của từng ONT — hiệu quả hơn cấp phát tĩnh.
Lợi Ích Của Ghép Kênh Quang Trong Mạng Hiện Đại

- Tăng dung lượng không cần thêm cáp: DWDM 96 kênh × 400G = 38.4Tbps/sợi — tăng hàng nghìn lần so với single-channel
- Tái sử dụng hạ tầng cáp hiện có: Sợi quang lắp từ những năm 1990 vẫn dùng được với DWDM hiện đại
- Tách biệt dịch vụ: Mỗi kênh bước sóng có thể mang dịch vụ khác nhau — internet, thoại, video conference — độc lập hoàn toàn
- Mở rộng linh hoạt: Thêm kênh mới bằng cách thêm transponder và bước sóng — không ảnh hưởng các kênh đang vận hành
Câu Hỏi Thường Gặp Về Ghép Kênh Quang
1. Một sợi quang có thể mang bao nhiêu kênh tối đa?
Về lý thuyết bị giới hạn bởi băng thông quang (optical bandwidth) và nhiễu phi tuyến. Hệ thống thương mại hiện tại đạt 96 kênh DWDM × 800Gbps/kênh ≈ 76.8Tbps/sợi. Nghiên cứu Space Division Multiplexing (SDM) dùng sợi multi-core hoặc few-mode fiber đang hướng đến Pbps/sợi.
2. Ghép kênh quang có ảnh hưởng đến độ trễ không?
WDM không thêm độ trễ đáng kể — ánh sáng các bước sóng khác nhau truyền với vận tốc gần như nhau trong sợi quang. Độ trễ chủ yếu từ khoảng cách vật lý (5μs/km) và xử lý tại transponder/router (vài microsecond).
3. TCNET cung cấp giải pháp ghép kênh quang WDM không?
Có. TCNET cung cấp Mux/Demux CWDM passive, module SFP CWDM/DWDM và tư vấn giải pháp WDM cho mạng campus và metro. Quý khách liên hệ hotline 028.6285.0999 để được hỗ trợ thiết kế theo yêu cầu cụ thể.
